نقشه راه سلوک از منظر مقام معظم رهبری

مقدمه:
بسیاری از مکاتب نوظهور معنوی سعی کرده اند نقشه راهی به مریدان خویش ارئه کرده و ایشان را نسبت به جایگاه هر برنامه توجیه کنند. مثلا وین دایر کتابی دارد به نام مراقبه(البته مراد وی مراقبت اسلامی نیست بلکه مراقبه هندی و شرقی منظور وی است، در این کتاب توضیح داده که مراقبه همان برنامه سلوک معنوی فردی است که با هر نگرشی قابل جمع است. بماند که این ادعای وی حرف نادرستی است؛ ولی سعی کرده که جایگاه این عمل فردی را در برنامه های معنوی و اجتماعی توضیح دهد.
مقام معظم رهبری در جملاتی کوتاه و بسیار پر مغز این نقشه راه معنوی را از نگاه اسلام توضیح داده اند و نسبت سلوک را با آموزه های دیگر تبیین نموده اند. جملات زیر از بیانات ایشان است:
" حركت از ظلمت به نور، از ظلمت خودخواهى به نور توحيد. جاده‏ى اين راه چيست؟ بالاخره مسيرى را مى‏خواهيم حركت كنيم و به جاده‏اى نياز داريم؛ اين جاده، همان واجبات و ترك محرمات است. ايمان قلبى موتور حركت در اين راه است؛ ملكات‏ اخلاقى و فضائل‏ اخلاقى، آذوقه و توشه‏ى اين راه است، كه راه و حركت را براى انسان آسان و تسهيل مى‏كند؛ سرعت مى‏بخشد. تقوا هم عبارت است از خويشتن‏پايى؛ مواظب خود باشد كه از اين راه تخطى و تجاوز نكند. وظيفه‏ى فرد در نگاه اسلام به فرد، اين است. در همه‏ى زمانها، در حكومت پيغمبران، در حكومت طواغيت، يك فرد وظيفه‏اش اين است كه اين كار را انجام دهد و تلاش خودش را بكند.
اسلام در اين نگاه به انسان به عنوان يك فرد، توصيه مى‏كنند زهد بورزد. زهد يعنى دل‏باخته و دل‏بسته‏ى دنيا نشود؛ اما در عين اينكه توصيه به زهد مى‏كنند، قطع رابطه‏ى با دنيا و كنار گذاشتن دنيا را ممنوع مى‏شمارند. دنيا چيست؟ دنيا همين طبيعت، همين بدن ما، زندگى ما، جامعه‏ى ما، سياست ما، اقتصاد ما، روابط اجتماعى ما، فرزند ما، ثروت ما، خانه‏ى ماست. دل‏بستگى به اين دنيا، دل‏باخته شدن به اين نمونه‏ها، در اين خطاب فردى، كار مذمومى است. دل‏باخته نبايد شد. اين دل‏باخته نشدن، دل‏بسته نشدن، اسمش زهد است‏.(25/2/86)
براى ما در اين اردوگاه، برنامه‏هايى قرار داده شده است كه با آن مى‏توانيم خود را بالاتر ببريم و بسازيم و آماده‏ى ورود به سر منزل نهايى و حقيقى آفرينشِ انسان كنيم كه همان لقاء للّه است. اديان، اين برنامه‏ها را در طول زندگى، براى مردم معيّن كرده‏اند كه چند گونه هم مى‏باشد:
بعضى از اين برنامه‏ها، از لحاظ معنوى و روحى و قلبى، رابطه‏ى انسان با خداى متعال را برقرار مى‏دارد؛ مثل نماز و ذكر و توجّه و تضرّع و توسّل به پروردگار و مثل بسيارى از عبادات ديگر.
بعضى از برنامه‏ها، اخلاقيّات و ملكات‏ انسان را تصحيح و عيوب را از روح انسان برطرف مى‏كند؛ مثل دستورهاى اخلاقى كه كبر و حسد و دنائت و لئامت و پستى و دروغ‏گويى و خيانت را از ما دور مى‏كند و انسان را كريم و با معرفت و با سماحت و با محبّت و آميخته‏ى به خصال عالى انسانى مى‏سازد.
بعضى از برنامه‏ها، روابط فردى و اجتماعى ما را با انسان‏هايى كه در اين جهان و اردوگاهِ بزرگ هستند، تنظيم مى‏كند. حتّى رابطه‏ى ما با اشياء و حيوانات را هم تعليم داده‏اند و بعضى از تعاليم و برنامه‏ها، اين رابطه را براى ما تنظيم مى‏كند.
بعضى از اين برنامه‏ها، فضاى زندگى را قابل زيست مى‏سازد؛ مثل برنامه‏ى حكومت، تشكيل دولت، امر به معروف و نهى از منكر، دشمنى با ستمگران، خوبى و نيكى با مردمان صالح و مؤمن، كمك به اصلاح امور عمومى جهان و جامعه، كمك به از بين بردن فقر و ديگر برنامه‏هايى كه مربوط به سطح جهان و محيط زندگى و جوامع است. مجموع اين برنامه‏ها، در اين اردوگاه بزرگ و در اين دوران زندگى، براى من و شما گذاشته شده است.
علاوه بر اين‏ها، در اين محيطِ اردوگاهِ آموزشىِ تربيتىِ عظيمى كه اسمش دنياست، وسايل راحتى بشر هم گذاشته شده و به لذّات جسمانى و جنسى او نيز توجّه شده است؛ لذّاتى كه چشم و گوش و شامّه و روح و عقل او را نوازش مى‏دهد و او را خشنود مى‏كند. اگر از اين لذّات، به شكل درستى استفاده شود، زندگى در اين اردوگاه، شيرين هم مى‏شود؛ يعنى هم رشد و ترقّى مى‏كنيم و هم خود را به كمال نزديك مى‏سازيم و هم آماده‏ى ورود به سر منزل نهايى آفرينش مى‏شويم و هم در اين دنيا از لذايذ مباحِ خداداده‏ى زندگى، استفاده مى‏كنيم‏.(1/12/74)"
مطالب از نرم افزار حدیث ولایت اخذ شده است.
شریفی دوست

دیدگاه ها

من احساس ميكنم كه درجامعه ما

من احساس ميكنم كه درجامعه ما انطور به قران پرداخته نشده است اين عرفانهاي نوظهور كه شما ميگوييد بنظر كمي بايد مورد تجديد نظر قرارگيرد چون هميشه همه چيزدر حال تغيير ودگرگوني هست پس در مورد دين وعرفان انسانهاي ديگري در اعصار مختلف نظر ميدهندمااز قران بيشتر بايد درمورد مسائل روزمره زندگي استفاده كنيم مثلا در اقتصاد در جامعه شناسي وروانشناسي

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.