جذابیت کتابهای کوئیلیو ؟؟

سوال: ایا شما قبول ندارید که کتاب های پائولو کوئیلیو جذابند؟ لازم که نیست حتما انسان یک کتاب رمان را به خاطر پیامش بخواند.

در پاسخ باید گفت که درست است که از نظر شکلی کتاب های وی قابل توجهند؛ اما باید توجه داشت اولا جذاب نوشتن فقط منحصر در نوشته های کوئیلیو نیست و بعلاوه وظیفه یک خواننده فهیم و بینا؛ تفکیک بین شکل و محتواست. محتوا ، همان «پیام و درون مایه» یک نوشته است و قالب؛ همان ظرفی است که پیام و مضامین را در خود جای داده است.
دقت در کتب کوئیلو هم از حیث شکل و هم از نظر محتوا لازم است. اگر از شکل و قالب بکار گرفته شده در آثار کوئیلو ـ که بدون تردید جذاب و مخاطب پسند نوشتن، جزء خصیصه های شکلی نوشته های کوئیلو است ـ بگذریم ؛ بدون شک دسته ای از مضامین معنوی و پیام های ماورائی در نوشته های کوئیلو گنجانده شده است. مراد این نیست که مضامین معنوی کتاب های کوئیلو، همه متعالی و تعالی بخش و فطری و وجدانی عرضه شده اند؛ چرا که پذیرش خدای خطاکار و منفعل و تقدس سحر و جادو و ارتباط دادن آیین های جنسی با معنویت و نیکبختی، همه از آیین کابالا (قبالا) ـ که همان کیش رمز آلود و عرفانی یهود است ـ برآمده وکمترین بهره ای از تعالی و حقیقت در آن یافت نمی شود. نکته این است که تبیین های وی و تفسیر هایش از هستی یا به خوش بینی غیر واقعی و افراطی منجر می شود و یا به یاس و نومیدی و خطا وار دیدن نظام های حاکم بر هستی. به عبارت دقیق تر، وی ضمن این که شیرازه خلقت را آمیخته با بی عدالتی و شرارت و تلخکامی ها می بیند، تلاش می کند در لوای پیشنهاد مفاهیمی نو، خوش بینی از دست رفته را احیاء کند و مخاطبین خود را به تحمل همین نظام فراخواند و به پویایی زندگی آن ها کمک کند. نگاه های وی و مفاهیمی که عرضه می کند می تواند در فرار از سردرگمی و بی هدفی موثر باشد و زندگی های متلاطم را اندکی به سمت تحمل سختی ها سوق دهد.
مطلب بالا از شخصیت های آثار کوئیلو هم نمایان است. قهرمانان و شخصيت¬هاي اصلي داستان¬هاي کوئيلو، افراد بحران ديده و سرگردان¬اند که براي خروج از بحران، گلوگاههاي زيادي را پشت سر مي-گذارند و در نهايت به «دل سپردن به اميال درون و راضي بودن به خواهش¬هاي نفساني» سرگرم مي¬شوند و عمر خود را بدون آن که به عاقبت آن بينديشند و غايت هستي را مورد کنکاش قرار دهند به همين روال مي¬گذرانند و «گذران زندگي به دور از استرس» را به عنوان مطلوب ذاتي برمی گزینند.
نقش ورونيکا در «ورونيکا تصميم مي¬گيرد بميرد»، پريم در کتاب «شيطان و دوشيزه پريم»، آتنا در کتاب «ساحره پرتوبلو»، ماريا در «يازده دقيقه» و حتي ايلياي پيامبر در کتاب کوه پنجم ـ که به گفته کوئيلو درصدد القاي مقاومت يک پيامبر در برابر خداي خود است ـ و نقش خود کوئيلو در کتاب «والکيري ها» در همگي اين نقش¬ها شخصيت اصلي داستان در فضاي بلاتکليفي ظهور مي¬کند و در فضاي ترديد و شک اوج مي¬گيرد، در نهايت با «تغيير نگاه» به آن چه در اطراف مي¬گذرد پايان مي¬پذيرد. بماند که کتابهاي «راهنماي خون آشامي» و «بايگاني دوزخ» ـ که به اذعان کوئيلو اجازه چاپ داده نشد و هرگز چاپ نخواهد شد ـ در افقي تيره¬تر همين فضا را به تصوير مي¬کشند.( مصاحبه در ايران ـ تهران، سايت انتشارات کاروان )

سهم بحران هایی که شخص کوئیلو از سر گذرانده و سوابق اعتیاد و روان پریشی وی را نباید در فهم آثارش نادیده گرفت. آثار کوئیلو همه از تجربیات شخصی وی برآمده و با نگاه به همین تجربیات معنا می شوند. خود وی به صراحت اذعان کرده که تجربیات شخصی وی بر آثارش سایه انداخته و نقش مهمی را در ایده های معنوی وی داشته است.
با تاسف فراوان بايد گفت آثار کوئيلو نه «معنويتي نوين» و «برنامه¬اي متعالي» که طرحي براي «زدودن ياس» و نوميدي از انسان دلزده و دلمرده معاصر است. فرمول¬هايي که کوئيلو پيشنهاد مي¬دهد و نسخه¬اي که عرضه نموده است براي بيرون کشيدن انسان¬ها از فشارهاي رواني و شکننده تمدن غربي است نه راهي براي تعالي و تکامل معنوي. وي در آثار خود درصدد القاي خوش بيني است و بس. معنويت وي توصيه¬اي است به پذيرش وضع موجود و اميدواري به آينده. به عبارت دقيق¬تر ايده¬هاي معنوي کوئيلو از يک طرف نشان از افول معنويت در غرب دارد، از طرف ديگر طرحي است براي خروج غرب از بحران معنويت؛ که بلکه بتواند صداي شکندگي استخوان¬هاي نظام تمدني غرب را چند روزي به عقب بيندازد.
وي هرچند جبر تاريخ را پررنگ نمايش مي¬دهد؛ اما با ارائه مفهوم «افسانه شخصي» آن را موجه جلوه مي¬دهد و بحران¬ها و سختي¬هاي ناشي از آن را قابل تحمل نشان مي¬دهد. در یک کلام مي¬توان پيام معنويت ادعايي کوئيلو را چنين خلاصه نمود:
«بشر بحران ديده امروزی، نبايد به بحران¬هاي پيش رو بینديشد. او باید اميدوارانه عمر خود را در تعقيب روياهايش سپري کند و نگران جهان ابد نباشد و مطمئن باشد که خواست خدا و رضايت خدا هم در همين است! ».
یاد اور می شویم که بخش دوم سوالتان که مربوط به رمان بود در همین سایت و در بخش کوئیلیو قبلا درج شده است. لطفا مراجعه فرمایید.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.