اشو و مخالفت با ادیان الهی !!

ریشه نظر اشو در مورد دین چیست؟ دین داری را چه می داند که هم از خدا نام برده و هم با دین میانه ای ندارد؟

پاسخ:
نگاه اشو به اديان، از حوزه¬هاي قابل بررسی در آثار اوست.
نکته اساسي اين است که تلقي وي از دين ـ هر چند اين گونه تلقي سابقه¬دار و البته مخدوش است ـ نگاه زميني و سلیقه ای به دین است. اشو دين را نه به عنوان راه واقعي جهت سعادت بشر که پديده¬اي ساخته دست بشر مي¬داند.
وي اصولاً نسبت به دين تلقي وحياني ندارد و اين مطلب که خداوند سامانه هدايت بشر را در عرصه دين و ديانت کار گذاشته باشد، به شدت انکار مي¬کند.
بالاترين مطلبي که مي¬توان از خوش بيني اشو نسبت به اديان ادعا نمود، اين است که وي بعضي از بزرگان اديان(ادیان به معني عام) را انسان¬هاي عارف و روشن ضمير مي¬داند؛ انسان¬هايي که صاحب تجربه معنوي و غيبي¬اند. پايه¬گذاران اديان مشهور، که مشمول اين خوش بيني¬اند، محمد(ص)، عيسي(ع)، بودا و زرتشت¬ هستند.
از گفته¬هاي اشو در مورد «خدا»، «دين» و «پيامبران» بر مي¬آيد که عناصر دين از منظر اشو (اگر گفتارهاي اشو به صورت نظام معنوي تصوير شوند) با همديگر کاملاً هم خواني و تناسب دارند؛ چون خدايي که اشو مي¬پذيرد، واجد این صلاحيت نیست که غايت اصيل هستي واقع شود؛ زیرا از نگاه وي، خدا خالق همه چيز نيست. اين خدا از اين نظر که تامين کننده سرور و شادمانگي است، از نظر اشو اهميت پيدا مي¬کند و به همين جهت شاد بودن را عين دين¬داري مي¬داند.1 منطقاً چنين خدايي نمي¬تواند برنامه¬اي به نام دين، براي زندگي بشر طراحي نمايد. نتيجه منطقي چنين برداشتي از خدا، اين است که هيچ پيامبري ادعاي مکتب دار بودن نکرده است و پيامبران، حداکثر افرادي داراي تجربه معنوي¬اند، نه بنيان گذاران شريعت و داعيه داران هدايت بشر.
اشو بعد از پذيرش حسي به نام نياز به شادماني مي¬گويد: «اين احساس، هنوز در جايي در ژرفاي وجود تو در تکاپوست. هم چنان تو را مي¬خواند تا دوباره پيدايش کني. تمام اديان از اين ميل و احساس به وجود آمده¬اند و گرنه هيچ دليلي بر وجود دين نبود؛ زيرا دين هيچ هدف عملي را بر آورده نمي¬کند. به همين دليل، از نظر انساني که عمل گراست؛ دين چيزي بيهوده جلوه مي¬کند؛ هيچ فايده¬اي ندارد و تلف کردن وقت است.»2 از بيان بالا، به وضوح بر مي¬آيد که وي پيدايش دين را، نه جعل شارع، که به يک ميل و احساس مربوط مي¬داند. در نگاه قرآن، خداوند جاعل و باعث دين است و رسولان الهي تنها، وظيفه ابلاغ اين رسالت را به عهده دارند و در جعل دستورات شريعت سهمي ندارند. ديني که حتي پيامبرانش هم فقط مُبلّغ و پيغام برند3 کجا و دين برآمده از ميل و احساس بشر کجا! اگر در مقام دفاع از اشو بگویيم: منظور وي اين است که اديان براي رشد اين ميل آمده¬اند که البته اين قو ل با ديگر گفته¬هاي اشو در ستيز است؛ باز از این جمله-ها، «عدم جامعيت دين» و «نفي رسالت اجتماعي دين» استفاده مي¬شود.
از ديد اشو، دين چون نظام وحياني و الهي نيست، تصور اين که دين بر باور متکی باشد، غير منطقي است: «دين بر باورها متکي نيست. دين ريشه در تجربه دارد». 4
ذکر اين نکته ضروري است که آن چه در کلمات اشو، به عنوان دين مورد بحث قرار گرفته؛ بيش¬تر به مسيحيت، يهوديت و بوديسم ناظر است. به همين جهت، پاره¬اي از آموزه¬های اين اديان را درمورد دیگر اديان از جمله اسلام تسري مي¬دهد. به خوبي پيداست که دين از نظر اشو، به همان سير دروني افراد و سلوک باطني منحصر مي¬شود. از همين منظر است که وي دين را در مقابل علم مي¬داند: «علم زماني کامل مي¬شود که دين را به عنوان هدف نهايي بپذيرد و دين هم به تنهايي کامل نيست؛ زيرا تو نمي¬تواني فقط در دنياي درون سير کني. تو به خوراک، پوشاک و چيزهاي زيادي نياز داري که فقط علم مي¬تواند به تو بدهد».5
بنابراين، دين، در کلمات اشو مسئله¬اي شخصي و فردي است که فقط با درون و روان انسان¬ها سروکار دارد و اگر اين تجربه شخصي و دروني بخواهد به آيين عمومي تبدیل شود، اصولاً دين نيست:
«تاکيد مي¬کنم که فقط فرد است که مي¬تواند دين دار باشد. دين همين که به يک کليسا و کيش و آيين تبديل شود، ديگر دين نيست؛ پوششي به نام دين است».6
اشو دنيا گريزي و رهبانيت که در ادياني مثل مسيحيت و مکاتب هندی سفارش شده؛ را ندانسته به اسلام هم سرایت می دهد و تلاش می کند مثل همیشه اول غیر خود را نفی کند و در مقابل خود یک جبهه واحد تشکیل دهد و در نتیجه خود را یک تنه در مقابل ادیان قرار دهد.

Tags:

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <br>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.